Column Twan Huys - Eén partij
27 mei 10
Ik ben volkomen uitgekeken op het Nederlandse kiesstelsel. Het heeft waarschijnlijk alles te maken met mijn jarenlange verblijf in de Verenigde Staten.
Wekenlang doen we verslag van verkiezingsprogramma's en debatten. We houden diepte-interviews met de lijsttrekkers, maar na verkiezingsdag verwateren alle standpunten en idealen. Zelfs Balkenende, als hij nog mag meedoen, zal zijn breekpunt - de hypotheekrenteaftrek - moeiteloos offeren voor een zetel in het kabinet. Jarenlang was het poldermodel een groot succes. Het eindeloze gepalaver van Nederlandse politici leidde uiteindelijk altijd tot een stabiel kabinet. Oud-president Bill Clinton complimenteerde premier Kok ooit met ons harmoniemodel dat toch een voorbeeld moest zijn voor de rest van de wereld. Tot de moord op Pim Fortuyn, toen barstte het grote ongenoegen onder de bevolking als een IJslandse vulkaan. Sinds die tijd heeft geen enkel kabinet de rit uitgezeten en staan de vakbonden en werkgevers lijnrecht tegenover elkaar. Wat overblijft is een steeds grotere kloof tussen Den Haag en de kiezers die zich na 9 juni opnieuw bedrogen zullen voelen. Uiteindelijk komt er er weinig terecht van de idealen en beloften in welke coalitie dan ook. Steeds meer kiezers keren zich af van de politiek. Bezuinigingen en wetten die geen draagvlak hebben, leiden tot groot maatschappelijk ongenoegen. Een explosieve cocktail. Ik geef meteen toe, er is veel mis met de Amerikaanse politiek. Het bedrijfsleven corrumpeert politieke partijen, lobbyisten kopen congresleden om met cash of dure reisjes naar golfresorts. Toch ben ik een groot voorstander van het Amerikaanse tweepartijensysteem, soms aangevuld met een onafhankelijke partij. De winnaar kan na verkiezingsdag tenminste meteen aan de slag. Ministersploegen worden gevormd en in de eerste honderd dagen probeert de president zoveel mogelijk beleid op de rails te zetten. Vaak met redelijk succes. Herinnert u zich nog de start van Balkende IV? De eerste honderd dagen trokken de ministers door het land voor een 'luistertournee'. Er gebeurde helemaal niets. Daarna startten al snel de ruzies tussen CDA en PvdA over het ontslagrecht, de aanschaf van de JSF, het Irak-onderzoek en uiteindelijk de militaire missie in Uruzgan. Geregeerd wordt er dan allang niet meer. Drie kapiteins op een schip geven voortdurend tegenstrijdige bevelen. Stuurloos dobberen we verder. Het is hoog tijd voor een nieuw kiesstelsel waarin één partij de baas wordt op het schip van de staat.
Reacties die niet in overeenstemming zijn met de NOVA reactie
richtlijnen zullen verwijderd worden. Meer informatie hier over vindt u in de reactie FAQ
Twan Huys
Twan Huys (1964) is de presentator van het actualiteitenrubriek Nieuwsuur en de bedenker en presentator van College Tour. Eerder presenteerde hij NOVA en was hij van 1999 tot januari 2007 NOVA-correspondent in de Verenigde Staten, waarvan vijf jaar in New York.
Jan Peter Balkenende
Jan Peter Balkenende, demissionair premier en CDA-lijsttrekker, was op 1 juni te gast bij College Tour.